Werken in de ambulancezorg
Welke functies zijn er? Wat houden ze in? Waar zijn nu vacatures?

Huidige vacatures

Bij diverse Regionale Ambulancevoorzieningen (RAV’s) zijn momenteel vacatures. Je vindt ze in dit overzicht. Vooral gezocht zijn ambulanceverpleegkundigen en meldkamercentralisten ambulancezorg.

 

/// Ambulanceverpleegkundige

Verantwoordelijke baan met veel vrijheid

Wat moet je zoal in huis hebben om in aanmerking te komen voor een baan als ambulanceverpleegkundige? Je moet pragmatisch zijn en hoofd- en bijzaken snel kunnen onderscheiden. Natuurlijk wil je alles goed doen, maar snelheid is ook belangrijk. Beslissingen nemen, handelen. Het is belangrijk dat je stevig in je schoenen staat. Je kunt goed contact maken met mensen - patiënten, omstanders, collega’s van andere hulpdiensten - in de meest uiteenlopende situaties. Wat er ook gebeurt, je blijft kalm, doortastend en gestructureerd werken. Je beslist zelfstandig en, niet onbelangrijk, je dúrft die verantwoordelijkheid aan. Op de ambulance vorm je een team met de ambulancechauffeur. Als ambulanceverpleegkundige ben je verantwoordelijk voor de beslissingen over wat je met een patiënt gaat doen. De spoedzorg verleen je samen. Je overlegt altijd met de ambulancechauffeur. De ambulancechauffeur let bij de spoedzorg ter plekke ook op omstanders, ruimte voor zorgverlening, contact met omstanders en de veiligheid van de patiënt en van jouzelf.

Belangrijke competenties: samenwerken, improviseren, omgaan met hectiek

Opleidingsniveau: diploma A-verpleegkundige, mbo-V (niveau 4) of hbo-V (niveau 5), aangevuld met specialistische vervolgopleiding SEH, IC, CCU of Anesthesie

/// Meldkamercentralist ambulancezorg

Hier begint de spoedzorg

In Nederland zijn momenteel 21 meldkamers verspreid over het land.
Hier ben je het eerste aanspreekpunt voor iedereen die 112 belt voor spoedzorg. Door gericht vragen te stellen en goed te luisteren naar achtergrondgeluiden vorm je een goed beeld van de situatie en beslis je of de ambulance gaat rijden. Mogelijk is er andere zorg nodig, je hebt contact met uiteenlopende partijen in de zorgketen. Ook houd je contact met andere hulpdiensten. Je geeft de eerste instructies aan de beller. Je kunt veel voor mensen betekenen als er spoedzorg nodig is: hen kalmeren, uitleg geven, soms zorginstructies die echt vitaal zijn in de minuten dat de ambulance onderweg is.

Belangrijke competenties: communicatieve vaardigheden, samenwerken, besluitvaardig, stressbestendig.

Opleidingsniveau: diploma A- of B- verpleegkundige, mbo-V (niveau 4) of hbo-V (niveau 5)

/// Ambulancechauffeur

Veilig vervoer en medische assistentie

Je zorgt voor veilig en efficiënt vervoer van de patiënt. Bij zorgverlening ter plekke heb je oog en aandacht voor omstanders. Waar de ambulanceverpleegkundige focust op de patiënt, heb jij ook oog voor de omgeving. Je geeft aandacht aan omstanders, staat ze te woord, geeft uitleg, brengt rust. Ook let je op de veiligheid van de werkplek (bijvoorbeeld langs de (snel)weg). Je verleent medische assistentie en werkt nauw samen met de ambulanceverpleegkundige. Je bent getraind in wagenbeheersing en veilig en comfortabel vervoer voor de patiënt, snel als het nodig is, soms vereist de situatie van een patiënt juist een zo rustig en beheerst mogelijke rijstijl.

Belangrijke competenties: stressbestendig, samenwerken, communicatieve vaardigheden.

Opleidingsniveau: minimaal mbo-3 of gelijkwaardig, geldig EHBO- en reanimatiediploma, minimaal rijbewijs B

/// Zorgambulancemedewerker

Aandacht geven bij gepland vervoer

Je zorgt voor het geplande vervoer van allerlei soorten patiënten. De nadruk ligt op de begeleiding van mensen, de aandacht die je voor hen hebt tijdens de rit. Op die manier kun je echt iets voor hen betekenen, een luisterend oor, een hand vasthouden. Je maakt allerlei situaties mee, komt bij mensen thuis, in zorginstellingen.

Belangrijkste competenties: hulpvaardig, inlevingsvermogen, zorgvuldig.

Opleidingsniveau: minimaal mbo Verzorgende IG (niveau 3), werkervaring in de (thuis)zorg, rijbewijs B

Aanvullende informatie

Hier vind je de informatie over de opleiding, de aannameprocedure, de arbeidsvoorwaarden en werkbeleving. Kijk hier voor actuele vacatures bij de RAV's. Volg 'De mensen van de ambulance op twitter.

Het Echte Werk

In dit blog lees je wat ambulancemedewerkers zoal meemaken, bijzondere, ontroerende of juist hele dagelijkse dingen, en hoe ze daarmee omgaan.

Interviews

Hieronder vind je enkele interviews met ambulanceverpleegkundigen in opleiding.
 

/// Jongensdroom

Ambulanceverpleegkundige in opleiding (voormalig IC verpleegkundige, heeft vroeger bij Rode Kruis gewerkt): ‘Ik wilde altijd al ambulanceverpleegkundige worden, het was echt een jongensdroom. Ik ben verpleegkunde gaan studeren met het idee op de ambulance te gaan werken. Nu heb ik inmiddels de ervaring opgedaan en de knoop doorgehakt. Mijn collega’s waren wel een beetje verbaasd, we hadden net een nieuwe IC-afdeling opgezet, maar mijn vrienden en familie zeiden: eindelijk ga je het doen. Het is leuk om mensen de zorg te verlenen die ze nodig hebben, daarom ben ik ook verpleegkunde gaan studeren. Ik heb een dag meegelopen bij een Regionale ambulancevoorziening (RAV) dat was super. Ik liep door de garage tussen de ambulances en dacht: hier zie ik mezelf wel werken.’

Samenwerking met de ambulancechauffeur

‘Je hebt als ambulanceverpleegkundige en –chauffeur andere taken en verantwoordelijkheden. In het begin vond ik het moeilijk om een ervaren ambulancechauffeur opdrachten te geven, maar inmiddels weet ik dat je als ambulanceverpleegkundige de verantwoording hebt om de lijnen uit te zetten in de behandeling van de patiënt. Het is wel een echte samenwerking, ambulancechauffeurs zijn proactief. Ze letten daarbij ook op bijvoorbeeld de omgeving rondom patiënt en zijn ervaren in de benadering van mensen.’

Wat maakt iemand geschikt als ambulanceverpleegkundige?

‘Je moet flexibel zijn en snel kunnen schakelen, al is dat misschien een beetje een open deur. Je moet hoofd- en bijzaken goed kunnen onderscheiden. Ik doe het graag goed, maar soms moeten we gewoon gaan met een patiënt. Je moet pragmatisch zijn denk ik. Een oud-collega vertelde me ooit dat tachtig procent van het werk communicatie is, je moet contact kunnen maken met patiënten. Ik merk dat ik veel heb aan mijn ervaring in het ziekenhuis als ik met patiënten en hun familie praat. Wat zeggen mensen nou eigenlijk, hoe pik je dingen op die mensen juist niet zeggen, maar wel laten zien in hun non verbale communicatie. Je moet ook kunnen handelen. En ik ben een buitenmens, dat helpt. Als ambulanceverpleegkundige moet je overal zorg verlenen, dus ook buiten en dus ook als het heel slecht weer is. Al je niet vies wilt worden, kun je beter een ander vak kiezen. Je komt overal en wordt overal bij gevraagd. Het leukste vind ik de vrijheid, naar buiten kunnen. De autonomie om zelf te kiezen en waar je heengaat met een patiënt. Als ambulanceverpleegkundige maak je de keuze welk ziekenhuis het meest geschikt is voor de patiënt. Als je zelf die keuzes moet maken, voel je de druk ook meer, maar daar staat de vrijheid tegenover. Ik kan even in de zon staan of op een dijk iemand helpen.
Mensen zijn blij als je er bent, zeker als de nood aan de man is, dat geldt ook voor politie en brandweer. Natuurlijk heb ik ook wel eens te maken gehad met mensen die niet wilden meewerken. Er komt vast nog wel eens een vervelende ervaring, maar die heb je in het ziekenhuis ook.'

Waar zou iemand nog over kunnen twijfelen?

‘Ik denk in het algemeen dat mensen een stap in hun carrière niet durven te maken omdat ze het toch spannend vinden. Ik zeg: probeer het gewoon. Ik heb al zoveel bijgeleerd over ambulancezorg wat ik vooraf niet wist. Dat merk je pas als je er eenmaal werkt. Als het je wat lijkt, probeer dan eens een dag mee te lopen en als je daarna enthousiast bent: solliciteer gewoon!’

/// Honderd-en-één verhalen

Ambulanceverpleegkundige in opleiding (voormalig CCU-hartbewaking): ‘De eerste keer dat ik een dag op de ambulance mee mocht, hadden we een reanimatie. Dat heb ik in het ziekenhuis natuurlijk ook meegemaakt, dat ging altijd allemaal prima, maar nu zag ik twee ambulanceteams aan het werk. Zonder dat ze veel met elkaar praatten, wisten ze precies wat ze moesten doen. Het was een geoliede machine, ik vond dat er zo mooi uitzien. Dit wil ik ook dacht ik, wat gaaf om dit te kunnen. Daarna hadden we nog een casuïstiek van een dame die neurologische problemen had. De dagen daarna had ik honderd-en-één verhalen thuis. Mijn man zei op een gegeven moment: je had toch maar twee inzetten gehad?

Nu ben ik zelf de ambulanceverpleegkundige. Van de week had ik een reanimatie en nam echt zelf deel aan het proces. Ik vind dat bijzonder. Iedere casus is anders, je komt bij mensen thuis, je werkveld is iedere keer anders. Je moet snel schakelen en ook dat maakt het werk interessant. Je moet het doen met wat je bij je hebt en dat maakt je creatief. Ik vind niet alleen de ritten ‘met toeters en bellen’ leuk. Ik had van de week bijvoorbeeld een traumatische reanimatie, we hebben gedaan wat we konden, maar het mocht helaas baten. Ik hoef niet drie van zulke casussen op een dag.

Ik riep altijd: een kind in mijn ambulance vind ik moeilijk. Ik heb een aantal collega ambulancemedewerkers gevraagd hoe zij daarmee omgaan. Een daarvan zei me: bedenk dat jij de beste kans bent voor dat kind, als jij er niet bent als ambulanceverpleegkundige redt dat kind het sowieso niet. Door jou heeft het misschien wel een kans. En je groeit ook mee in zulke situaties. Gelukkig word je na zo’n inzet ook echt goed opgevangen.’

Wat maakt iemand geschikt als ambulanceverpleegkundige?

‘Je moet stevig in je schoenen staan. Veel ervaring in de zorg is prettig, dat helpt. Een klinische blik die je moet hebben bij bepaalde casussen, waardoor je in één oogopslag al ziet: dit is niet goed, nu moet ik echt doorpakken. Ik denk dat humor ook helpt. Dat maakt sommige situaties wat minder zwaar. Het is al heftig voor mensen als wij komen. Als de situatie het toelaat om een gepast grapje te maken, haal je wat van de spanning weg. Dat kan heel prettig zijn voor de patiënt. Ook moet je goed kunnen reflecteren op jezelf: heb ik het goed gedaan, hoe zou ik het een volgende keer doen?

Samenwerking met de ambulancechauffeur

‘Je wordt een twee-eenheid. Eén blik naar elkaar is genoeg. Ik denk dat je heel open naar elkaar moet zijn. Dingen blijven bespreken. Als je ergens over twijfelt, dat durven uitspreken. Zodat je aan het einde van de dag tegen elkaar kunt zeggen: dit hebben we goed gedaan samen.’

/// Buiten

Ambulanceverpleegkundige in opleiding (daarvoor op afdeling anesthesie gewerkt, en eerder ook op SEH): ‘Ik dacht: als je het wilt doen moet je het nu doen, dus toen heb ik ook echt de overstap naar de ambulancezorg gemaakt. Het heeft mij altijd getrokken. Inhoudelijk gezien vond ik het altijd een interessant vak. De keuze is makkelijk, dankzij de krapte op de arbeidsmarkt. Is het niet wat je ervan verwacht, dan kan je altijd terug. Ik heb gesproken met een oud-collega van de afdeling anesthesie. Hij was ook overgestapt naar de ambulancezorg. Daarna heb ik twee keer een dag meegelopen bij verschillende RAV’s en aan de hand van die ervaringen een optelsom gemaakt. Het is intrinsieke motivatie: ik wil professioneel gezien groeien en wil zelfstandigheid. Het is niet alleen toeters en bellen in de ambulancezorg en ook niet alleen geplande ambulancezorg, het is van alles wat en juist die mix is leuk. En nu kom ik eindelijk weer buiten. Lekker!’

Wat maakt iemand geschikt als ambulanceverpleegkundige?

‘Je moet kalm zijn in stressvolle situaties, denk ik. Gestructureerd kunnen werken. Wat ik heel belangrijk vind, is de klinische ervaring. Dat betekent ook dat je weet dat een ziekenhuis niet altijd het beste is voor een patiënt. Ik was laatst bij een oudere dame van in de negentig. Zij was echt wel ziek, maar ik heb de keuze gemaakt haar thuis te laten en heb de doktersdienst gebeld. Door het verstrekken van orale antibiotica kon zij thuis blijven. Als je zo iemand uit haar vertrouwde omgeving haalt, is er een kans op een delier ontwikkelen. Daar wordt iemand echt slechter van. Je moet het wel durven: in de ambulancezorg moet je bepaalde beslissingen zelf durven nemen. Je bent samen met de ambulancechauffeur. Je moet het echt met z’n tweeën doen. Ieder heeft z’n eigen inbreng. Als je durft om daar als team te gaan staan….Ja, het is een prachtig vak!’

/// Zelfstandig beslissen

Ambulanceverpleegkundige in opleiding (daarvoor afdeling hartbewaking): ‘Ik merkte dat ik in het ziekenhuis de eindverantwoordelijkheid miste. Toen ik met de studie HBO-V begon, wist ik wel dat de ambulancezorg mijn doel was. Ik heb collega’s van de ambulancevoorziening gevraagd: vertel eens wat over je werk, wat zijn de goede punten, wat valt tegen? Om zo toch een goed beeld te hebben, omdat je er ook wat voor opgeeft. Ik had gewoon een leuke baan in het ziekenhuis, werkte in een leuk team en had een goede balans tussen werk en privé. Ik vond het ook best wel spannend in het begin want, wat krijg je terug voor zo’n overstap? Maar de drang om iets te leren en te vernieuwen was groter dan de wil om te blijven hangen.

Onderzoeken, anamnese, zelfstandig beslissen – dat vind ik het interessantste van mijn werk nu. In een acute setting heb je daar weinig tijd voor. Dan vind ik het direct kunnen handelen ook leuk. Voor mijzelf vind ik de verantwoordelijkheid en de beslissingsbevoegdheid prettig. Ik vind mijn werk ook leuk omdat je veel voor iemand betekent op een moeilijk moment of zelfs in momenten waarbij iemand doodsangst heeft. Dan kun je veel voor iemand betekenen in een relatief korte periode. En hun dankbaarheid en de voldoening die mij dat geeft is ook een van de belangrijkste redenen om dit werk te willen doen.

Over de samenwerking met de ambulancechauffeur

Ik vind dat je dit werk echt als team doet. Je hebt beiden je eigen verantwoordelijkheid. Je werkt als beginnende ambulanceverpleegkundige samen met ambulancechauffeurs die twintig of dertig jaar ervaring hebben, daar ben ik dan wel blij mee. Samen moet je het eens zijn. Ik ben de eindverantwoordelijke en kan een beslissing ook alleen maken. Ook als de chauffeur het er niet mee eens is. Maar ik vind het belangrijk ook hun mening te horen, omdat zij ook veel kennis hebben. De ambulancechauffeur helpt ook met het creëren van een veilige werkomgeving. Dat is namelijk echt een valkuil van ambulanceverpleegkundigen, of in elk geval die van mij. Je ziet de patiënt en daar wil je meteen naartoe, ook als die patiënt bijvoorbeeld langs de snelweg ligt. Dat is mij al een paar keer overkomen, dat ik terug werd getrokken en de ambulancechauffeur zei: let even op, waar sta je hier?’

Wat maakt iemand geschikt als ambulanceverpleegkundige?

‘Ik denk dat je affiniteit met mensen moet hebben, daar kun je niet omheen. Je moet goede communicatieve vaardigheden hebben. Je werkt met veel mensen samen, met artsen, politie, brandweer, maar ook met omstanders en collega’s. En vergeet vooral de patiënten niet natuurlijk: je moet je goed kunnen inleven in anderen, in mensen met een hele andere komaf en andere belevingswereld dan jij hebt. Daar moet je je ook bewust van zijn. Ook moet je snel kunnen handelen in lastige omstandigheden. Zelfstandig kunnen werken met weinig gegevens. Ja, probeer gewoon een keer mee te lopen en kijk of het wat voor je is. Je kunt het wel bedenken, maar dan weet je ook echt: hier hebben ze het dus over!’